< Powrót do strony głównej

Edukacja domowa w Polsce

Edukacja domowa w Polsce

 

O co chodzi, kiedy pada fraza „Edukacja domowa w Polsce„? Istnieje spora szansa, że każdy z Was spędził kilkanaście lat swojego życia w szkołach i placówkach edukacyjnych. Od podstawówki aż do liceum/technikum spędzamy całkiem spory odsetek życia siedząc w ławkach, czytając podręczniki, wypełniając testy i zyskując stopnie oraz tytuły. Gdybyśmy mieli opcję powtórzenia 18 lat tego doświadczenia, nawet przy gwarancji zerowych kosztów życia, nie zdecydowalibyśmy się raczej na taki krok.

 

Nie jesteśmy w takim wniosku jedyni. Coraz częściej pojawiają się postulaty reformy szkolnictwa, przystosowania go do standardów współczesnego świata i próby promowania alternatywnych rozwiązań. Jednym z nich jest koncepcja edukacji domowej, gdzie rodzice przejmują od szkoły odpowiedzialność za edukację dziecka. Nie oznacza to, że dziecko nie jest zapisane do „prawdziwej” szkoły! W Polsce mamy obowiązek szkolny, nie obowiązek chodzenia do szkoły, a prawo oświatowe wprost zezwala i uznaje taki tryb nauczania. Jednocześnie prawo wymaga oficjalnej przynależności do placówki szkolnej. Rodzice zwykle nie stają się nauczycielami każdego przedmiotu, a korzystają z kooperatyw edukacyjnych, współpracy z innymi rodzinami czy zasobów szkoły, do której zapisane jest dziecko – materiałów, platform internetowych (jak właśnie Szkoła w Chmurze) i ekspertyzy pedagogów.

 

Edukacja domowa najpopularniejsza jest obecnie w Stanach Zjednoczonych. Powodów takiego stanu rzeczy jest wiele, wymienić wśród nich można ogromne odległości między miasteczkami, brak sprawnej komunikacji miejskiej, duży udział terenów rolnych, historię pionierską i osadniczą oraz znaczny stopień rozwoju nowoczesnych technologii. Zdziwicie się jednak, jak rozwinięty – mimo legalności dopiero od lat 90-tych – jest świat edukacji domowej w Polsce!

 

Edukacja domowa w Polsce – statystyki

 

Wedle oficjalnych danych Ministerstwa Edukacji Narodowej, trybem edukacji domowej objętych jest w Polscejuż co najmniej 12,230 uczniów. Z jednej strony, to dość mały odsetek całego grona uczniowskiego, które – zależnie od rocznika – liczy między 4 a 5 milionów dzieci. Z drugiej zaś, z samych dzieci nauczanych domowo można zestawić aż 611 klas 20-osobowych. Taka liczba pozwalałaby zapełnić uczniami niemałą aglomerację.

 

Edukacja domowa - statystyki Ministerstwo Edukacji Narodowej
Edukacja domowa w Polsce, dane MEN, źródło: http://www.sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=BN79VL&view=5

 

Ciekawie wygląda podział na regiony. Znaczącym liderem jest województwo mazowieckie, tuż za nim znajdziemy śląskie. Oczko niżej wielkopolskie, pomorskie, podlaskie i dolnośląskie. Najmniej uczniów domowych znajduje się w województwie świętokrzyskim i opolskim. O ile pierwsza pozycja Mazowsza nie jest raczej zaskoczeniem (wysokie tempo życia, zbyt mało szkół na aglomeracją warszawską, duże zagęszczenie ludności, wysoko rozwinięte łącza internetowe), tak pochwalić należy tutaj Ślązaków za postępowość.

 

Edukacja domowa w Polsce – Internet

 

Liczba edukowanych domowo uczniów nie przedstawia jednak całego obrazu. Wielu rodziców interesuje się tematem. Część ma bardzo małe dzieci i dopiero planuje ich przyszłość. Inni są na etapie wypełniania wniosków formalnych. Jeszcze inni chcieliby zacząć, ale mają obawy lub brak wiedzy o statusie prawnym i dlatego sami doszkalają się w temacie edukacji domowej w Polsce.

 

Edukacja domowa w Polsce a Internet
Edukacja domowa w Polsce a Internet – często dzieci łączą się regularnie z pedagogami i prowadzą zajęcia konwersacyjne np. poprzez Skype

 

Najbardziej popularna grupa dotycząca edukacji domowej w Polsce na Facebooku zgromadziła 21,700 członków. Społeczność jest aktywna, niemal każdy post notuje setki reakcji, komentarzy i udostępnień. Takich grup o tematyce edukacji domowej jest w Polsce więcej i znajdują się też poza Facebookiem (np. na forum), ale część członków na pewno należy do kilku naraz, dlatego ostrożnie pozostańmy tylko przy największej.

 

Polska wersja wyszukiwarki Google zwraca ponad 52,400,000 wyników na hasło „edukacja domowa”. Dzięki pasji pedagogów, rodziców, nauczycieli etatowych, a czasem nawet samych uczniów, powstała niezliczona ilość materiałów, artykułów, poradników i przykładów. To znacząco ułatwia zadanie rodzicom i daje ogromny wybór wysokiej jakości bazy, z której można kształcić dziecko razem z jego szkołą.

 

 

Edukacja domowa w Polsce – od kiedy?

 

Wiele artykułów rozwodzi się nad kontekstem historycznym – w XVIII i XIX wieku nauczanie domowe było w Polsce nie tylko rzeczą masową, ale np. u dziewcząt powszechniejszą niż tradycyjne chodzenie do szkoły. My skupimy się jednak na bliższej i praktyczniejszej stronie zagadnienia.

 

Edukacja domowa w Polsce - od kiedy?
Edukacja domowa w Polsce to prawnie „realizowanie obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki poza szkołą”, a takim obowiązkiem objęte są dzieci dopiero od 7 roku życia.

 

Pierwsze przypadki nauczania zdalnego pojawiały się już w kilka lat po końcu PRL, natomiast prawdziwy przełom i wzrost popularności datujemy mniej więcej na lata 2004 – 2012. Wyższe zarobki, gigantyczny przeskok w technologiach internetowych , lepsza edukacja pedagogów zachodnimi wzorcami oraz fascynacja Ameryką przyniosły wielu uczniom pożytek w postaci braku obowiązku wstawania punkt 7 rano i dojazdów. Szczególną tendencję wzrostową widać w ostatnich 5 latach. Co 2 lata obserwujemy wzrost o ok. 2000 uczniów, a realnie nawet nieco więcej, gdyż część licealistów kończy edukację z racji wieku i „wypada” z liczby ogólnej.

 

Zdajemy sobie sprawę, że pytanie „edukacja domowa w Polsce – od kiedy?” można rozumieć dwojako. Dla części z Was kluczowy jest zapewne wiek dziecka wymagany do takiego trybu nauki. Co ciekawe, nie ma tutaj zbytnich restrykcji ze strony Ministerstwa – można pokryć domowo dowolny okres edukacji dziecka, zaczynając już od 7 roku życia. Najczęściej rodzice nauczający domowo decydują się na start formalnej edukacji równo z początkiem szkoły podstawowej, czyli w wieku 6 lub 7 lat dziecka.

 

 

Czym jest Szkoła w Chmurze?

 

Na temat edukacji domowej w Polsce wiemy sporo, gdyż zajmujemy się nią zawodowo i z pasji. Tworzymy Szkołę w Chmurze – darmową platformę internetową zawierającą kursy z przedmiotów szkolnych dla klas 4-8 szkoły podstawowej, realizujące podstawę programową Ministerstwa Edukacji Narodowej.

 

Uważamy, że dobra edukacja opiera się na relacjach i aktywnościach innych niż siedzenie w ławce. Naszym celem jest tworzenie społeczności uczniów, nauczycieli i szkół, które będąc ze sobą w bezpośrednim kontakcie, realizują wspólnie projekty, uczą się przez działanie, rozwijają kompetencje XXI wieku i uczą się skuteczniej, niż fizycznie siedząc w ławkach 8 godzin poprzez edukację domową w Polsce.

 

Zachęcamy do zobaczenia, jak edukacja domowa w Polsce wygląda w praktyce od strony ucznia